آشنایی با قوانین

تهاتر قهری چیست؟

تهاتر قهری یکی از انواع معامله به صورت تهاتر و یا معاوضه است. اما تهاتر چیست؟ تهاتر به لحاظ لغوی به معنی تبادل و معاوضه دو دین است که برای طرفین ارزشمند است. تهاتر یک واقعه حقوقی بوده و در موارد مختلفی صورت می پذیرد. مثلا تهاتر ملک با ملک، تهاتر ملک با خودرو، تهاتر ملک با مصالح و غیره.

تهاتر یعنی مساوات و یکدیگر را تکذیب کردن که در اصطلاح حقوقی به معنی برطرف شدن دو دین (دین های دو طرف معامله) است که می توانند شی مثلی یا وجه نقد باشند. این دو دین تا اندازه ای هستند که بتوانند باهم برابری کنند.

اولین موضوعی که در تهاتر اهمیت می یابد این است که دو موضوع تهاتر باید با یکدیگر همجنس باشند.

در قانون مدنی از تهاتر به عنوان یکی از اسباب سقوط تعهدات یاد شده است. همچنین تهاتر یک واقعه حقوقی است و اراده طرفین قرارداد در آن هیچ نقشی ندارد. تهاتر به لحاظ حقوقی یعنی اجرای دو تعهد در مقابل هم، از مهمترین شروط این قرارداد این است که دو دین مورد معامله مسلم و معلوم باشد. در ادامه به شرایط و تحلیل قرارداد تهاتر قهری می پردازیم.

تهاتر قهری و مسائل حقوقی آن
تهاتر قهری و مسائل حقوقی آن

تهاتر قهری چیست؟

نخستین سوالی که پیش می آید این است که در چه زمانی تهاتر قهری پیش می آید و چه چیز به این نوع از تهاتر می انجامد؟

در شرایطی که دو طرف معامله هم نسبت به یکدیگر طلبکار باشند و هم بدهکار. به این معنی که دو شخص هم نسبت به هم داین باشند و هم مدیون. هم متعهد باشند و هم متعهدله. تهاتر در شرایطی که به شخص محجوری بدهکار بوده و از قیم یا سرپرست او طلبکار باشید انجام شدنی نخواهد بود.

تهاتر قهری، بدون رضایت دو طرف حاصل می گردد. در این نوع تهاتر به حکم قانون، در صورتی که دو شخص نسبت به یکدیگر هم طلبکار شوند و هم بدهکار دین آنها در برابر هم ساقط می شود.

مطالعه این مقاله   آنچه درباره مالیات بر اجاره خانه باید بدانید!
شرایط تهاتر قهری
شرایط تهاتر قهری

شرایط تهاتر قهری

وحدت موضوع: برای به وجود آمدن تهاتر قهری دو دین باید موضوعی واحد داشته باشند. براساس ماده 296 باید موضوع دین های مورد تهاتر از یک جنس باشند. یعنی اگر دین یک طرف معامله خانه باشد و دین طرف دیگر مصالح، تهاتر قهری امکان پذیر نیست.

همچنین شرط وقوع تهاتر قهری این است که موضوع دو تعهدی که در معامله وارد می شوند کلی باشند. در صورتی که موضوع دو تعهد عین معین باشند تهاتر انجام نمی گیرد. به طور مثال اگر یکی از دو طلبکار درخواست یک خانه معین از دیگری کند تهاتر وقوع نمی یابد.

وحدت زمانی: یکی دیگر از شروط وقوع تهاتر قهری است. هر دو دین در تهاتر قهری باید حال و قابل وصول شده باشند. اگر زمان پرداخت دین ها مختلف باشد ولی تاخیر در تادیه یکی از دین ها پیش آید، تا زمان پرداخت دین دیگر سر برسد تهاتر انجام می شود، چراکه هر دو دین در زمان واحد حال و قابل وصول هستند.

وحدت مکان: یکی از شروط وقوع تهاتر قهری این است که مکان تادیه یکی باشد. به این منظور که اگر کسی با شخصی دیگر در شهر اصفهان بخواهد تهاتر ملک انجام دهد، مکان پرداخت دین دو طرف باید در اصفهان باشد. مثلا اگر پرداخت یک دین در اصفهان باشد و مکان پرداخت دین دیگری در تهران، تهاتر انجام نمیگیرد.

دین طرفین معامله به هیچ وجه نباید متعلق به شخص ثالثی باشد: تهاتر به هیچ وجه به ضرر اشخاص ثالثی که دارای حق ثابتی نسبت به موضوع دین هستند صورت نمی پذیرد. طبق ماده 299 قانون مدنی، در برابر حقوق ثابته اشخاص ثالث تهاتر انجام پذیر نخواهد بود و در نتیجه اگر موضوع دین به نفع شخص ثالثی نزد مدیون مطابق با قانون توقیف شود و سپس مدیون پس از این توقیف از دائن طلبکار شود، دیگر نخواهد توانست با استناد بر تهاتر از تادیه مال توقیف شده امتناع ورزد.

محقق و ثابت بودن دو دین در تهاتر: یکی دیگر از شروط وقوع تهاتر این است که هر دو دین مورد تهاتر محقق و ثابت باشند. اگر یکی از دین ها محقق و ثابت باشد ولی دین دیگری این چنین نباشد تهاتر قهری صورت نخواهد پذیرفت.

مطالعه این مقاله   نحوه فروش ملک در صورت داشتن مستاجر چگونه است؟
تهاتر
تهاتر

نکات مهم در تهاتر قهری

زمانی که دو دین موجل بوده ولی سررسیدشان یکی باشد، در اینکه بین آنها تهاتر واقع شود یا نه اختلاف هست. بعضی بر این عقیده اند که این نوع دین ها قابل تهاتر نیستند، اما بعضی هم در این مورد که تهاتر برای این دیون انجام گیرد نظراتی داده اند. ماده 296 با این نظر سازگاری بیشتری دارد.

هروقت اجل به سود بستانکار بوده و وی از اجل صرف نظر نماید، طلب او حال به شمار آمده و دینش قابل تهاتر خواهد بود.

تهاتر چه فوایدی دارد؟

اول به تاثیرات تهاتر می پردازیم. سقوط دین ها و تضامین آن از اثرات تهاتر قهری است. به این صورت که پس از تهاتر ذمه هردو مدیون بریء خواهند شد.

یکی از مهمترین فواید تهاتر این است که دو طرف در امنیت بیشتری به طلب خود خواهند رسید. تهاتر به معنای پرداخت دین است و اشخاص می توانند دیون خود را بپردازند. همچنین تهاتـر از پرداخت پیاپی دیون و صرف هزینه و زمان انجام تعهدات متقابل جلوگیری می کند.

تهاتر چه فوایدی دارد؟
تهاتر چه فوایدی دارد؟

تهاتر قهری یک مسئله حقوقی است!

تهاتر یک مسئله حقوقی است و در معاملات از این اصطلاح بیشتر به عنوان معاوضه یاد می شود، اما در کل یک مسئله حقوقی و قانونی است. در قانون مدنی از ماده 294 تا 299 به مسئله تهاتر اختصاص یافته است که به این مواد خواهیم پرداخت.

ماده 294

وقتی دو نفر در مقابل یکدیگر مدیون باشند بین دیون آنها به یکدیگر به طریقی که در مواد ذیل مقرر است تهاتر حاصل می شود.

ماده 295

تهاتر قهری است و بدون اینکه طرفین در این موضوع تراضی نمایند حاصل می گردد بنابراین به محض اینکه دو نفر در مقابل یکدیگر در آن واحد مدیون شدند هر دو دین تا اندازه ای که با هم معادله می نمایند به طور تهاتر برطرف شده و طرفین به مقدار آن در مقابل بکدیگر بری می شوند.

مطالعه این مقاله   صفر تا صد گواهی عدم حضور

ماده 296

تهاتر فقط درمورد دو دینی حاصل می شود که موضوع آنها از یک جنس باشد با اتحاد زمان و مکان تادیه ولو به اختلاف سبب.

ماده 297

اگر بعد از ضمان مضمون له به مضمون عنه مدیون شود موجب فراغ ذمه ضامن نخواهد شد.

ماده 298

اگر فقط محل تادیه دینین مختلف باشد تهاتر وقتی حاصل می شود که با تادیه مخارج مربوط به نقل موضوع قرض از محلی به محل دیگری یا به نحوی از انحاء طرفین حق تادیه در محل معین را ساقط نمایند.

ماده 299

در مقابل حقوق ثابته اشخاص ثالث تهاتر موثر نخواهد بود و بنابراین اگر موضوع دین به نفع شخص ثالثی در نزد مدیون مطابق قانون توقیف شده باشد و مدیون بعد از این توقیف از داین خود طلبکار گردد دیگر نمی تواند به استناد تهاتر از تادیه مال توقیف شده امتناع کند.

تهاتر قهری یک مسئله حقوقی است!
تهاتر قهری یک مسئله حقوقی است!

نتیجه گیری

در این مقاله ابتدا تهاتر و تهاتر قهری را معنی کردیم و سپس به تفسیر قواعد آن پرداختیم. تهاتر به عنوان یک مسئله حقوقی دارای معانی و شرایط دیگری است، اما در معامله و بحث خرید و فروش این اصطلاح معنی معاوضه می دهد. در بُعد حقوقی آن، اگر دو شخص در آن واحد به یکدیگر طلبکار و از هم بدهکار باشند و از پس بدهی خود برنیایند، با دستور قاضی و بدون در نظر گرفتن نظر طرفین رای به تهاتر قهری داده می شود.

در مجله املاک داران مباحث متفاوتی با موضوع تهاتر مطرح شده است که با جستجو در آن می توانید اطلاعات خود را در این باره گسترش دهید. اگر هم به مشاوره حقوقی در این زمینه و دیگر زمینه ها در معاملات ملکی احتیاج داشتید می توانید با تیم حقوقی ما در ارتباط باشید.

مجموعه املاک داران در زمینه های مختلفی خدمات بسیاری ارائه می دهد. این خدمات شامل ثبت ملک، مشاوره و سرمایه گذاری، خرید و فروش آپارتمان در اصفهان، سفارش خرید ملک و غیره می شوند.

مشاهده بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا